Hormonen en hun invloed op je slaap

Tijdens de overgang neemt de hoeveelheid vrouwelijke hormonen langzaam af. Vooral het hormoon oestrogeen wordt minder. Deze verandering zorgt ervoor dat het slaapritme anders wordt. Oestrogeen helpt normaal gesproken mee om rustig te blijven slapen en regelt ook de temperatuur van het lichaam. Als dit hormoon minder wordt, kun je last krijgen van onderbrekingen in je slaap. Vaak zorgt de overgang er ook voor dat je sneller wakker wordt en soms is het dan moeilijk om weer in slaap te vallen. Veel vrouwen herkennen dat ze onrustig slapen of last krijgen van nachtelijk zweten en opvliegers.

Verschillende slaapproblemen bij de overgang

Het ene slaapprobleem is het andere niet. Sommige vrouwen kunnen ’s avonds moeilijk in slaap komen en blijven lang wakker liggen. Anderen vallen juist snel in slaap, maar worden midden in de nacht telkens wakker. Er zijn ook vrouwen die vroeg in de ochtend wakker worden en niet meer kunnen slapen, zelfs al is het nog lang geen tijd om op te staan. Nachtelijk sweten, plotselinge warmteaanvallen en sneller piekeren zijn bekende klachten. Dit soort problemen zorgen ervoor dat de slaap vaak als onrustig wordt ervaren. Slaapproblemen in de overgang komen veel voor; bijna de helft van de vrouwen merkt dat slapen lastiger wordt in deze periode.

Wat gebeurt er in je hoofd en lichaam?

Bij slaapproblemen tijdens de overgang zijn zowel je hoofd als je lijf aan het veranderen. Door het dalen van hormonen kunnen je hersenen slechter tot rust komen. Je denkt meer na, piekert over dingen die overdag zijn gebeurd of zorgen maken over wat er nog komt. Ook zorgt het lagere oestrogeen er soms voor dat je gevoeliger bent voor geluiden of andere verstoringen. Daarbij krijgen veel vrouwen naast slapeloosheid ook stemmingswisselingen en worden ze sneller moe of emotioneel. Juist deze combinatie maakt slapen soms nog moeilijker. De overgang heeft dus niet alleen invloed op je slaap, maar ook op je stemming en hoe uitgerust je je voelt.

Tips om beter te slapen tijdens de overgang

• Probeer altijd om op vaste tijden naar bed te gaan en op te staan, zelfs in het weekend.
• Houd je slaapkamer donker, koel en rustig.
• Vermijd cafeïne of zware maaltijden vlak voor het slapen.
• Beweeg overdag genoeg, bijvoorbeeld door te wandelen of fietsen, want dat helpt je lichaam ontspannen.
• Gebruik je bed alleen om te slapen, niet om te lezen of tv te kijken.
• Verlicht stress overdag door korte ontspanningsmomenten te nemen, zoals een ademhalingsoefening of meditatie.
• Als opvliegers je wakker houden, draag dan ademende kleding en houd water bij de hand voor de nacht.
• Denk er ook aan om smartphones en laptops minstens een uur voor het slapengaan weg te leggen, omdat het licht van deze schermen het inslapen kan verstoren.

Wanneer naar de huisarts gaan met slaapproblemen

Houdt het slechte slapen aan of heeft het een grote invloed op je dagelijks leven? Dan is het slim om met je huisarts te praten. Soms zijn er medicijnen of andere behandelingen mogelijk die kunnen helpen. Ook kun je samen met de arts onderzoeken of er misschien andere oorzaken zijn waardoor je slecht slaapt, zoals stress, angst of lichamelijke klachten. Je staat er niet alleen voor: veel vrouwen worstelen met slapeloosheid tijdens de overgang en het is heel normaal om hierover hulp te zoeken.

Meest gestelde vragen over slecht slapen tijdens de overgang

• Worden slaapproblemen weer minder na de overgang?

  Bij de meeste vrouwen worden slaapproblemen minder als de overgang voorbij is. De hormonen komen dan weer in een rustiger evenwicht en vaak slaapt het lichaam vanzelf weer beter.

• Helpen slaapmiddelen bij slapeloosheid tijdens de overgang?

  Slaapmiddelen kunnen soms tijdelijk helpen, maar lossen de oorzaak niet op. Ze maken vaak ook suf of verslavend. Overleg altijd met de arts of dit nodig is.

• Kun je zelf iets doen om beter te slapen bij nachtzweet of opvliegers?

  Bij nachtzweet of opvliegers helpt het vaak om lichte en luchtige lakens te gebruiken. Draag dunne nachtkleding en zet eventueel een ventilator neer. Probeer ook rustig te blijven ademhalen als je wakker wordt.

• Is slecht slapen tijdens de overgang schadelijk voor de gezondheid?

  Kortdurig slecht slapen is meestal niet erg. Maar als slapeloosheid lang aanhoudt, kun je je overdag niet goed concentreren of moe voelen. Praat dan met je huisarts voor hulp.