De eerste keer borstvoeding geven is voor veel mama’s een zoektocht. Met de juiste borstvoeding tips voor beginners maak je die start een stuk makkelijker. Je hoeft het niet perfect te doen, maar een paar basisprincipes helpen je enorm op weg.

Wat gebeurt er in de allereerste uren?

Direct na de bevalling is je lichaam klaar om te beginnen. De eerste melk die je aanmaakt heet colostrum. Dit is dikke, gele melk die boordevol antistoffen zit. Je baby heeft hier maar kleine hoeveelheden van nodig, want zijn maagje is dan nog heel klein.

Probeer je baby zo snel mogelijk na de geboorte aan te leggen, het liefst binnen het eerste uur. Huid-op-huidcontact helpt daarbij. Je baby zoekt van nature de borst op en begint instinctief te drinken. Dit eerste contact stimuleert ook je melkproductie.

Hoe leg je je baby goed aan?

Een goede aanleghouding is de basis van borstvoeding voor beginners. Als je baby niet goed aanligt, kan dat pijnlijke tepels veroorzaken en zorgt het voor minder melk per voeding.

Let op deze punten bij het aanleggen:

• Zorg dat het hele lijfje van je baby naar jou toe is gedraaid, niet alleen het hoofd.
• De mond van je baby moet wijd open zijn voordat hij de borst pakt.
• Niet alleen de tepel, maar ook een groot deel van de tepelhof moet in de mond zitten.
• De kin van je baby raakt de borst aan, de neus is vrij.
• Je hoort je baby regelmatig slikken tijdens het drinken.

Voelt het pijnlijk aan? Dan ligt je baby waarschijnlijk niet goed. Haal hem van de borst door een schone vinger in zijn mondhoek te steken en leg opnieuw aan.

Hoe vaak en hoe lang moet je voeden?

Pasgeboren baby’s drinken vaak, soms wel tien tot twaalf keer per dag. Dat is normaal. In de eerste weken werkt borstvoeding op basis van vraag en aanbod. Hoe vaker je baby drinkt, hoe meer melk je lichaam aanmaakt.

Kijk naar de signalen van je baby: een baby die honger heeft, brengt zijn handjes naar zijn mond, smakt of beweegt zijn hoofd heen en weer. Huilen is een laat hongersignaal. Probeer al eerder te reageren.

Hoe lang een voeding duurt, verschilt per baby. Sommige baby’s zijn na tien minuten klaar, anderen drinken een halfuur. Laat je baby zelf aangeven wanneer hij klaar is. Wissel bij de volgende voeding van borst.

Wat eet en drink je zelf tijdens het voeden?

Borstvoeding geven kost energie en vocht. Drink bij elke voeding een groot glas water. Je kunt ook een schaaltje met nootjes, dadels of rozijntjes neerzetten om tussendoor iets te eten. Zo houd je je energie op peil zonder dat je elke keer hoeft op te staan.

Je hoeft geen speciaal dieet te volgen tijdens de borstvoedingsperiode. Gewoon gevarieerd en voldoende eten is genoeg. Sommige mama’s merken dat hun baby reageert op bepaalde voeding, zoals knoflook of koolzuurhoudende dranken. Dat verschilt per kind.

Veelvoorkomende problemen en hoe je ermee omgaat

Pijnlijke of gebarsten tepels zijn een veelgehoorde klacht in de eerste weken. Dit komt meestal door een verkeerde aanleghouding. Controleer of je baby goed aanligt en vraag hulp als de pijn aanhoudt.

Soms voelt de borst hard en pijnlijk aan. Dit noem je een borstontsteking of verstopping. Blijf dan juist voeden en masseer de borst voorzichtig richting de tepel. Bij hoge koorts of aanhoudende pijn is het verstandig een huisarts te bellen.

Twijfel je of je baby genoeg drinkt? Een baby die genoeg binnenkrijgt, heeft minstens zes natte luiers per dag en groeit gestaag. De verpleegkundige van het consultatiebureau kan je hierbij helpen.

Praktische checklist voor de eerste weken

• Leg je baby binnen het eerste uur na de bevalling aan.
• Zorg voor een goede aanleghouding: mond wijd open, tepelhof in de mond.
• Voed op verzoek, niet op de klok.
• Drink bij elke voeding een glas water.
• Wissel per voeding van borst.
• Vraag hulp bij pijn of twijfel aan een lactatiekundige of verpleegkundige.
• Houd bij of je baby genoeg natte luiers heeft.

Hulp vragen is slim, niet zwak

Borstvoeding geven lijkt natuurlijk, maar het is ook iets wat je leert. Zowel jij als je baby doen het voor het eerst samen. Schroom niet om hulp te vragen aan een lactatiekundige, verloskundige of kraamverzorgende. Zij zien in één oogopslag of de aanleg goed gaat en kunnen je direct bijsturen. Veel borstvoedingsproblemen lossen zich snel op als je er vroeg bij bent.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of mijn baby genoeg melk binnenkrijgt?
Een baby die genoeg drinkt, heeft elke dag minstens zes natte luiers en groeit gestaag in gewicht. In de eerste dagen kan het gewicht iets dalen, dat is normaal. Na ongeveer tien dagen zou je baby terug op zijn geboortegewicht moeten zijn. Twijfel je? Het consultatiebureau of een lactatiekundige kan je helpen.

Hoe lang duurt het voordat de melkproductie op gang komt?
De echte melkproductie, na het eerste colostrum, komt meestal op gang tussen dag twee en dag vijf na de bevalling. Je borsten voelen dan voller en harder aan. Hoe vaker je baby drinkt, hoe sneller en beter de productie op gang komt.

Mag ik borstvoeding geven als ik pijn heb aan mijn tepels?
Lichte gevoeligheid in de eerste dagen is normaal. Hevige of aanhoudende pijn is dat niet. Dit is bijna altijd een teken dat de aanleg niet goed zit. Pas de houding aan of vraag een lactatiekundige om hulp. Doorvoeden bij ernstige pijn is niet nodig en lost het probleem niet op.

Wat is een lactatiekundige en wanneer schakel je die in?
Een lactatiekundige is een zorgverlener die gespecialiseerd is in borstvoeding. Je schakelt haar in als je pijn hebt bij het voeden, twijfelt of je baby genoeg drinkt, of als de melkproductie niet goed op gang lijkt te komen. Je kunt haar ook al tijdens de zwangerschap raadplegen om je voor te bereiden.