Herken je dat? Het is zaterdagmiddag, de zon schijnt en jouw kind rent met een stel buurtkinderen over het grasveld achter de speeltuin. Jij zit op een bankje met een kop koffie en ontspant eindelijk even. Tot je een harde gil hoort. Zo’n middag begint onschuldig, maar kan in een paar minuten een andere wending nemen.

Het moment dat je kind valt

Stel je voor: je kind struikelt bij het rennen, valt met de knie op een stoeptegel en begint te huilen. Het eerste wat je doet is er rustig naartoe lopen en bij je kind gaan zitten. Je kijkt wat er aan de hand is. Is er een schaafwond, een bult, of lijkt het kind ergens heel veel pijn te hebben?

Bij een gewone schaafwond spoel je het vuil weg met schoon water, droog je het zachtjes af en plak je er een pleister op. Een bult op het hoofd koel je met iets kouds in een doek. Een koud flesje uit de fietstas werkt al. Houd je kind daarna goed in de gaten. Wordt het erg slaperig, gaat het braken of gedraagt het zich anders dan normaal, bel dan de huisarts of de huisartsenpost. Bij ernstige klachten bel je 112.

Een tas met net genoeg erin

Dit soort middagen leert je hoe handig een klein EHBO-setje in je tas is. Je hebt geen hele ziekenhuisvoorraad nodig. Pleisters in verschillende maten, een steriel gaasje, een verbandrolletje, een kleine schaar en desinfecterende doekjes of een flesje water dekken de meeste valpartijen. Controleer af en toe of alles er nog in zit en of niets over de datum is. Een reanimatiecursus voor kinderen en volwassenen leer je trouwens ook in een paar uur, en dat geeft veel houvast als je zoiets nooit hoopt mee te maken.

Een volwassene onwel op hetzelfde veld

Terug naar de middag. Terwijl jij de knie van je kind verzorgt, hoor je een paar meter verderop iemand roepen. Een andere vader is op het gras neergezakt en reageert niet meer. Zijn gezicht is grauw en hij haalt niet normaal adem. Nu telt elke minuut.

Wat doe je dan, stap voor stap?

1. Controleer of de persoon reageert: spreek hem luid aan en schud voorzichtig aan zijn schouders.
2. Kijk of hij normaal ademhaalt. Hijgen of happen naar lucht is geen normale ademhaling.
3. Bel direct 112 of laat dat iemand anders doen. Zet de telefoon op de luidspreker, zodat je je handen vrij hebt.
4. Begin met borstcompressies midden op de borstkas, stevig en in een regelmatig tempo, zoals de meldkamer je dat aangeeft.
5. Stuur iemand om een AED te halen.

Die laatste stap lukt alleen als iemand weet waar die hangt.

Weten waar de AED hangt

Op een druk speelveld staan genoeg mensen om je heen, maar vaak weet niemand waar het dichtstbijzijnde apparaat is. Is het bij de sporthal, bij de kantine van de voetbalclub, op de gevel van de school? Een AED analyseert het hartritme en geeft stap voor stap gesproken instructies, ook aan mensen die nog nooit zo’n apparaat hebben gebruikt. Hij geeft alleen een schok als dat nodig is. Je kunt dus weinig verkeerd doen, en de kans op herstel wordt groter als de AED snel wordt gekoppeld.

Veel sportverenigingen hebben er al een hangen. Wil je weten wat daarbij komt kijken, bijvoorbeeld welke kast past en wie het onderhoud regelt, lees dan hoe een AED sportvereniging dat kan aanpakken. Dat is ook een mooi gesprek om aan te snijden bij het bestuur van de club waar jouw kinderen sporten.

Een tip die weinig moeite kost: kijk deze week eens rond in je eigen buurt. Je ziet de AED’s ook op HartslagNu of in de app van je burgerhulpverleningsnetwerk als je daarvoor bent aangemeld. Loop er een keer langs met je kinderen, dan weten zij ook waar ze hem kunnen vinden. Kinderen onthouden zoiets verrassend goed.

Na afloop: even landen

Hoe zo’n middag ook afloopt, het blijft hangen. Praat erover met je kind, in simpele woorden en zonder het groter te maken dan het was. Ook jijzelf mag even bijkomen. Heb je ingegrepen, dan heb je gedaan wat je kon, en dat is wat telt. Wie een keer een reanimatiecursus heeft gevolgd en weet waar de AED hangt, staat sterker op zo’n moment. Iedereen kan levens redden, en soms begint dat gewoon met een blik om je heen op een gewone zaterdagmiddag.

Over de auteur: Jennifer schrijft op Mommystories over het gezinsleven, van slapeloze nachten tot de vraag hoe je rustig blijft als het even tegenzit.