Glutenvrije traktaties zijn snacks en lekkernijen zonder tarwe, rogge, gerst of spelt, geschikt voor kinderen met coeliakie of een glutenintolerantie. De goeie nieuws: er zijn volop smakelijke opties die ook de rest van de klas lekker vindt, van fruit en kaas tot speciaal bakwerk. Je hoeft echt niet te zoeken naar ingewikkelde alternatieven.

Of je nu trakteert op de verjaardag van je kind of iets meestuurt voor een klasgenoot met coeliakie: het draait om twee dingen. Eerst weten wat glutenvrij echt betekent op het etiket, en daarna kiezen wat praktisch is om mee te nemen naar school.

Wat maakt een traktatie glutenvrij?

Een product is glutenvrij als het minder dan 20 milligram gluten per kilogram bevat. Dat is de officiële Europese norm. Producten die aan deze norm voldoen, mogen een glutenvrij logo voeren: een doorgestreepte aar. Let hier altijd op, want niet elk product dat er “vanzelf” glutenvrij uitziet, is dat ook in de praktijk. Chips zonder tarwe op de ingrediëntenlijst kan toch geproduceerd zijn op een lijn waar ook tarweproducten worden gemaakt, wat kruisbesmetting veroorzaakt.

Naturel chips is een goed voorbeeld. Gewone chips (alleen aardappel, zout en olie) bevat van nature geen gluten, maar koop alleen merken met het glutenvrije logo op de verpakking. Hetzelfde geldt voor noten, pitten en zaden: van nature glutenvrij, maar controleer altijd of er geen “kan sporen van gluten bevatten” op de verpakking staat.

Simpele glutenvrije traktaties zonder bakken

De makkelijkste keuze is vers fruit. Kleine druiven, aardbeien, mandarijnpartjes of een spiesje met blokjes meloen zijn kleurrijk, gezond en vanzelf glutenvrij. Je hoeft niets te controleren en de meeste kinderen vinden het lekker. Een extra voordeel: je hoeft je geen zorgen te maken over etikettering.

Hollandse kaas is een andere no-brainer. Blokjes jonge of belegen kaas zijn van nature glutenvrij en makkelijk te portioneren. Combineer ze eventueel met een kleine zak druiven of een paar rijstcrackertjes met het glutenvrije logo voor een complete traktatie.

Andere handige opties zonder bakken:

• Onbewerkte noten (bijv. een zakje cashews of amandelen, met glutenvrij logo)
• Rozijntjes of ander gedroogd fruit in kleine zakjes
• Naturel chips met het glutenvrije logo
• Rijstwafels speciaal voor kinderen (let op het logo)
• Glutenvrije snoepjes, zoals veel fruitgummies (controleer het etiket)

Glutenvrije traktaties bakken: waar let je op?

Wil je iets zelfgebakken meesturen? Gebruik dan een glutenvrij bakmeel of een mix op basis van rijstmeel, maïsmeel of boekweitmeel. Die zijn te koop in de meeste supermarkten en reformwinkels. Cupcakes, muffins of koekjes zijn goed te maken met glutenvrij bloem. De smaak en structuur zijn iets anders dan bij tarwebloem, maar met de juiste mix valt dat nauwelijks op.

Belangrijk bij zelfgebakken traktaties: maak duidelijk op een kaartje of briefje dat het glutenvrij is én welke ingrediënten je hebt gebruikt. Ouders van kinderen met coeliakie stellen dat erg op prijs, ook al is jouw bedoeling goed. Sommige kinderen hebben namelijk ook andere allergieën, zoals voor noten of eieren.

Let ook op je eigen keuken. Als je thuis ook met tarwebloem bakt, reinig je bakspullen dan grondig voor je glutenvrij gaat bakken. Kruisbesmetting via een kom of lepel is genoeg om klachten te veroorzaken bij iemand met coeliakie.

Feestelijke glutenvrije traktaties voor speciale gelegenheden

Voor een verjaardag wil je iets extra’s. Glutenvrije cupcakes met slagroom en kleurrijke decoratie zien er feestelijk uit en smaken goed. Je kunt ook denken aan chocolade-aardbeien (pure chocolade is vaak van nature glutenvrij, check wel het etiket) of een zelfgemaakt fruitspiesje met een klein chocoladehart eraan.

Glutenvrije brownies zijn een populaire keuze: je maakt ze met rijstmeel of een kant-en-klare glutenvrije mix, en ze zijn van nature compact en makkelijk te portioneren. Wikkel ze in cellofaan met een strikje voor een feestelijk effect.

Kant-en-klare glutenvrije traktaties vind je ook bij speciaalzaken en online: denk aan glutenvrije lolly’s, zakjes glutenvrij snoep of verpakte glutenvrije koekjes van merken die volledig glutenvrij produceren. Die laatste categorie is het veiligst, omdat het risico op kruisbesmetting in de fabriek kleiner is.

Tips voor op school

Vraag de leerkracht of de school een lijst bijhoudt van kinderen met een glutenallergie of coeliakie. Zo weet je van tevoren of je voor de hele klas glutenvrij moet trakteren of alleen voor één specifiek kind een apart traktatie moet meenemen. Veel scholen vragen tegenwoordig om traktaties voor de hele klas glutenvrij te houden, wat het een stuk eenvoudiger maakt.

Zet altijd je naam en de ingrediënten op de verpakking, ook als het een bekende kant-en-klare snack is. Dat is prettig voor ouders die thuis nog even controleren wat hun kind heeft gegeten. Bij twijfel is een stuk fruit of een zakje noten altijd een veilige keuze: glutenvrij, duidelijk herkenbaar en voor de meeste kinderen prima te eten.